ક્લસ્ટર માથાનો દુખાવો શું છે?
ક્લસ્ટર માથાનો દુખાવો એ માથાની એક બાજુ, આંખની પાસે થતો ખૂબ પીડાદાયક માથાનો દુખાવો છે. એક હુમલો 15 મિનિટથી 3 કલાક ચાલે છે. હુમલા અઠવાડિયાં કે મહિનાઓ સુધી દિવસમાં ઘણી વાર આવી શકે છે. મોટા ભાગના લોકોમાં, ત્યાર પછી તે થોડા સમય માટે બંધ થઈ જાય છે. આ વિઝિટ એવા લોકો માટે છે જેમને ડૉક્ટર પાસેથી આ નિદાન અગાઉથી મળેલું છે. તે હુમલો શરૂ થઈ જાય પછી તેની સારવાર કરે છે.
આ વિઝિટ કોના માટે છે?
18 થી 64 વર્ષના પુખ્ત લોકો. ડૉક્ટરે તમને કહ્યું છે કે તમને ક્લસ્ટર માથાનો દુખાવો છે. તમારા હુમલા તમારા ડૉક્ટરે નિદાન કરેલા હુમલા જેવા જ છે. છેલ્લા 12 મહિનામાં તમારું બ્લડ પ્રેશર રીડિંગ 140/90 થી ઓછું આવ્યું હતું. ફાર્મસીનું મશીન કે ઘરનું બ્લડ પ્રેશર માપવાનું કફ ગણાય છે. જો તમે ક્યારેય ટ્રિપ્ટન વાપરી ન હોય, તો તમારી ઉંમર 49 વર્ષ કે તેથી ઓછી છે. અમે તપાસો (ટેસ્ટ) લખી આપતા નથી. અમે નિયંત્રિત દવાઓ લખી આપતા નથી.
ઇન્જેક્શનની યોજના શું છે?
ડૉક્ટર તમારા જવાબો વાંચે છે. જો તે યોગ્ય હોય, તો ડૉક્ટર સુમાટ્રિપ્ટન (sumatriptan) 6 mg ઑટો-ઇન્જેક્ટરનું પ્રિસ્ક્રિપ્શન મોકલે છે. ઑટો-ઇન્જેક્ટર એટલે ઇન્જેક્શન આપતી પેન. તમને 30 દિવસ માટે 8 ઇન્જેક્શન મળે છે. હુમલો શરૂ થાય ત્યારે ચામડીની નીચે 1 ઇન્જેક્શન વાપરો. હુમલા દરમિયાન તમે તેને ગમે ત્યારે વાપરી શકો છો. જો દુખાવો પાછો આવે, અથવા તમને થોડી જ રાહત મળી હોય, તો તમે બીજું ઇન્જેક્શન વાપરી શકો છો. પહેલા ઇન્જેક્શન પછી ઓછામાં ઓછા 1 કલાક રાહ જુઓ. 24 કલાકમાં 2 થી વધુ ઇન્જેક્શન ક્યારેય વાપરશો નહીં. ઇન્જેક્શનના 24 કલાકની અંદર બીજી ટ્રિપ્ટન કે અર્ગોટ દવા વાપરશો નહીં. ફાર્માસિસ્ટને કહો કે તે તમને પેન કેવી રીતે વાપરવી તે બતાવે. ડબ્બામાં આવતી માહિતી-પત્રિકા વાંચો. તમારા પહેલા ઇન્જેક્શન વખતે, શક્ય હોય તો તમારી પાસે બીજી કોઈ પુખ્ત વ્યક્તિ રાખો. આ દવાથી ચક્કર આવી શકે છે અથવા ઊંઘ આવી શકે છે. તમારા પર તેની શી અસર થાય છે તે તમે જાણી ન લો ત્યાં સુધી ગાડી ચલાવશો નહીં.
તમે ઑક્સિજન કેમ મોકલી શકતા નથી, અને કોણ મોકલી શકે?
માસ્ક દ્વારા અપાતો ઑક્સિજન હુમલા માટે પહેલી પસંદગીની સારવાર છે. નિષ્ણાતોની સમીક્ષા કહે છે કે તેની કોઈ આડઅસર નથી. અમે તે મોકલી શકતા નથી. તેના માટે ઘર માટેના ઑક્સિજનનો ઑર્ડર અને એક સપ્લાયર જોઈએ. તેનો ઑર્ડર તમારા પોતાના ડૉક્ટર કે ન્યૂરોલૉજિસ્ટ પાસે માગો. જો તમારી પાસે પહેલેથી ઑક્સિજન હોય, તો તમારા ડૉક્ટરે બતાવ્યા પ્રમાણે તેનો ઉપયોગ ચાલુ રાખો.
શું આ વિઝિટ હુમલા થતા અટકાવે છે?
ના. આ વિઝિટ હુમલા થતા અટકાવતી નથી. તેમને અટકાવતી દવાઓ, જેમ કે વેરાપામિલ (verapamil) અને લિથિયમ (lithium), માટે હૃદયના ઇસીજી આલેખ કે લોહીની તપાસ જોઈએ. અમે તે લખી આપતા નથી. તમારા ન્યૂરોલૉજિસ્ટ કે પોતાના ડૉક્ટર હુમલા અટકાવવાની સારવાર સંભાળે છે. એક મહિનામાં ઘણા બધા ઇન્જેક્શનની જરૂર પડે તો તે હુમલા અટકાવવાની સારવાર વિશે પૂછવાનો સંકેત છે.
સલામતી વિશે મારે શું જાણવું જોઈએ?
તમે લો છો તે દરેક દવા વિશે અમને જણાવો. ઇન્જેક્શનથી સેરોટોનિન સિન્ડ્રોમ નામની ગંભીર સમસ્યા થઈ શકે છે, મોટે ભાગે અમુક ડિપ્રેશનની દવાઓ (એન્ટિડિપ્રેસન્ટ) સાથે. જો તમે સ્તનપાન કરાવતા હો, તો અમને જણાવો. દવાના લેબલ પર લખ્યું છે કે ઇન્જેક્શન પછી સ્તનપાન કરાવવા માટે 12 કલાક રાહ જોવાથી તમારા બાળકને દવાનો સંપર્ક ઓછો થાય છે. ધૂમ્રપાન અને દારૂ હુમલા શરૂ કરી શકે છે. માથાના દુખાવાની ડાયરી રાખો. દરેક હુમલો અને દરેક ઇન્જેક્શન લખી રાખો. વાપરેલી પેન શાર્પ્સ કન્ટેનરમાં (સોય નાખવાના ખાસ ડબ્બામાં) મૂકો.
રિફિલ કેવી રીતે કામ કરે છે?
આપોઆપ રિફિલ થતાં નથી. દરેક રિફિલ પહેલાં એક ટૂંકું ચેક-ઇન થાય છે. તેમાં આ પાના પરના ચેતવણીના સંકેતો વિશે ફરીથી પૂછવામાં આવે છે. પહેલું ચેક-ઇન મફત છે.
મારે તરત મદદ ક્યારે લેવી જોઈએ?
આ પાના પરનો કોઈ ચેતવણીનો સંકેત શરૂ થાય તો અમારા જવાબની રાહ જોશો નહીં. અમારો જવાબ આવતાં 6 કલાક સુધી લાગી શકે છે. જો એક કરતાં વધુ ચેતવણીના સંકેત લાગુ પડતા હોય, તો પહેલાનું અનુસરો. જો તમને પોતાનું જીવન સમાપ્ત કરવાના કે પોતાને નુકસાન પહોંચાડવાના વિચારો આવે, તો કોઈ પણ સમયે 988 પર કૉલ કે ટેક્સ્ટ કરો. જાતે ગાડી ચલાવીને કટોકટી કક્ષ (ER)માં ન જાઓ.